DWUTYGODNIK dzielnicy URSUS, miasta PIASTÓW, miasta PRUSZKÓW, gminy MICHAŁOWICE, miasta i gminy OŻARÓW MAZOWIECKI

Licznik gości

  • Gości na stronie: 0
  • Odsłon łącznie: 0
facebook

24. Festiwal Mniejszości Narodowych i Etnicznych

Blisko 1700 osób wzięło udział w 24. Festiwalu Mniejszości Narodowych i Etnicznych „Wspólnota w kulturze”. Organizatorzy z Ośrodka Kultury „Arsus” podczas każdej edycji starają się w jak najbardziej różnorodny sposób zaprezentować twórczość, tradycje i obyczaje mniejszości wzbogacających od wieków naszą wspólną kulturę.
Festiwal rozpoczął się 20 października występem Dzianiego z zespołem. Dziani Szmidt to syn gwiazdora cygańskiej piosenki Don Vasyla. Muzyk należy do jednego z najpopularniejszych wykonawców muzyki romskiej w Polsce. Od lat prowadzi „na żywo” Festiwal Kultury Romów, transmitowany przez TVP2. Muzyka, którą prezentuje to wybuchowa mieszanka cygańskiego folku z dynamicznymi i tanecznymi rytmami latynoamerykańskimi. Na polskim rynku jeszcze nikt takiej muzyki nie wykonywał. W „Arsusie” publiczność dopisała aż w nadkomplecie. Dziani wychodząc na scenę w 7-osobowym składzie, w ostatniej chwili zmienił repertuar na bardziej biesiadny, widząc publiczność bardziej z pokolenia swojego ojca. – To był strzał w dziesiątkę, publiczność żywo reagowała – komentowała Bożena Iwaniukowicz, instruktorka, pomysłodawczyni i prowadząca obecną edycję Festiwalu. Dodała, że wiele wnieśli członkowie zespołu ubrani w tradycyjne, romskie stroje, np. Dawid Gabor – syn słynnego skrzypka, grający na gitarze basowej – jak również rosyjska tancerka i jeden z muzyków, także z Rosji.

Niezwykła energia Sławy Przybylskiej

W następnym festiwalowym dniu, również przy pełnej sali, wystąpiły: słynna Sława Przybylska (obecnie już bardzo rzadko pojawiająca się na scenie) oraz Olga Avigail Mieleszczuk (piosenkarka, akordeonistka i badaczka wschodnioeuropejskiego folkloru muzycznego; od kilku lat dzieli swój czas między Warszawę i Jerozolimę). Ponad półtoragodzinny występ z towarzyszeniem gitary klasycznej, akordeonu i pianina, przybliżył publiczności bogactwo kultury żydowskiej zawartej w utworach żydowskich, chociaż wielu słuchaczy liczyło zapewne na „Pamiętasz była jesień” Sławy Przybylskiej. Ponad 80-letnia Sława i tak zachwyciła swoją doskonałą formą i energią dołączając do Olgi Mieleszczuk po ok. 50 minutach. Jak zwykle, wystąpiła w czerni. Koncert poprzedziło krótkie wprowadzenie Bożeny Iwaniukowicz do kultury żydowskiej oraz zagadki dla publiczności. Występ piosenkarek widzowie nagrodzili owacjami na stojąco! Warto tu także wspomnieć o warsztatach poprowadzonych przez ursuski chór z tradycjami Cantate Deo. Organizuje warsztaty śpiewu już od kilku lat. – Wpisując się we „Wspólnotę w kulturze” w tym roku uczyliśmy się żydowskiej pieśni „Szalom alejchem” – relacjonowała Bożena Iwaniukowicz. Utwór został napisany przez kabalistów z Safedu, w XVII wieku. Uczestnicy 90-minutowych warsztatów rozpracowali go na 4 głosy.

Etno, swing, jazz, folk-rock, reggae, ska

26 października sala widowiskowa Ośrodka Kultury „Arsus” należała do dwóch wrocławskich zepołów, których członkowie wystąpili w zwyczajnych strojach, bez oryginalnych, ludowych instrumentów. 5-osobowa grupa Brelauer Coctail zabrała tym razem kameralne grono publiczności w odurzającą przejażdżkę po dziedzictwie kulturowym Polski, Niemiec i Rosji. Swoje utwory z płyty #Absynetria wykonali w konwencji etno-swingowo-jazzowej, z charakterystycznym głosem wokalistki Natalii Nikolskiej. Po nich wystąpiła Hoverla – polsko-ukraiński zespół folk-rockowy, czerpiący muzyczne inspiracje z ukraińskiej, polskiej i łemkowskiej muzyki ludowej. Na oryginalny charakter zespołu składa się fuzja muzycznych tradycji ludowych z nowoczesnymi aranżacjami inspirowanymi rockiem, jazzem, reggae, ska.

„Trzy ściany, trzy kultury” w fotografii

W Galerii Ad-Hoc przez cały tydzień Festiwalu „Wspólnota w kulturze” można było oglądać ponad 50 zdjęć Bogusława Kołodziejczyka – podróżnika, menedżera kultury i fotografa. Pracował on m.in. w biurze podróży, agencji artystycznej, Domu Polonii Stowarzyszenia Wspólnota Polska, Państwowym Zespole Ludowym Pieśni i Tańca „Mazowsze” oraz w Teatrze Narodowym. Zwiedził ponad 50 krajów. Na Festiwalu pokazał na zdjęciach 3 kultury i religie: żydowską, prawosławną i katolicką. Ujęcia pokazują np. Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Białym Borze – nawiązuje do surowej architektury bazylik starochrześcijańsich. Na zdjęciach uwieczniony został również Kościół Pokoju pw. Trójcy Świętej w Świdnicy, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Pięknie pokazany został Park Mużakowski w Polsce i Niemczech – blisko 730 ha po obu stronach rzeki Nysy na granicy polsko-niemieckiej.

Tulia podczas pierwszej trasy koncertowej

Tulia Biczak, Patrycja Nowicka, Joanna Sinkiewicz i Dominika Siepka, ubrane w ludowe stroje i wianki, wyłoniły się, jak same podkreśliły na „teatralnej scenie” „Arsusa” dając koncert finałowy w ostatni dzień Festiwalu. Za sobą mając dobre towarzystwo akompaniatorów przygrywających na pianinie, gitarze, perkusji, gitarze basowej i wyjątkowych instrumentach ludowych: tamburze macedońskiej, lirze korbowej, okarynie, armeńskim duduku, a nawet flecie nosowym. – Na nim naprawdę gra się nosem – prezentował swoje „zabawki” później w trakcie koncertu jeden z muzyków – Tomek. Publiczność uprzednio miała za zadanie zgadnąć, jak się nazywają. Nie było łatwo. Dziewczyny zaczęły znanym coverem Depeche Mode „Enjoy the silence”. Następnie wykonały utwory cenionych przez siebie artystów polskiej sceny muzycznej: „Eli lama sabachtami” Wilków, „Krakowski spleen” w hołdzie Korze z Maanamu. Prawdziwą energię czuć było przy „Nigdy więcej nie tańcz ze mną” Ani Dąbrowskiej. Głośny śpiew i rytmiczne oklaski porwały publikę.

Covery w ludowym wydaniu

Pomiędzy coverami Dziewczyny zaśpiewały autorski utwór „Jeszcze Cię nie ma”, a następnie „Nie pytaj o Polskę” Obywatela GC. Tulia zaskoczyła warszawską publiczność „Arsusa” – nigdy wcześniej nie wykonywała na koncercie utworu O.N.A „Kiedy powiem sobie dość”, a tutaj specjalnie można było wysłuchać w śpiewie białym interpretacji Agnieszki Chylińskiej. Krainę folkloru bałkańskiego przypomniały wykonując utwór „To nie ptak” ze świetnej płyty Kayah i Bregović. Nie zabrakło i mocniejszego brzmienia podczas „Nothing else matters” kultowej grupy Metallica. Co prawda, publiczność nie odważyła się wstać przy następnym autorskim kawałku „Wstajemy już”. Za to przy ostatnim – „Nieznajomym” Dawida Podsiadło – wiele osób poczuło na dobre klimat koncertu świecąc latarkami w rytm muzyki.

Jeden z najlepszych koncertów w dzielnicy

Bis – „Jeszcze Cię nie ma” – podobnie jak moment wręczenia Zespołowi statuetki, dyplomów i nagród „Wspólnoty w Kulturze” (każdy wykonawca występujący we „Wspólnocie w kulturze” otrzymał festiwalowe pamiątki) słuchacze nagrodzili owacjami na stojąco. Niewątpliwie, to jeden z najlepszych koncertów tego roku w Dzielnicy Ursus. Niezwykłą atmosferę, nawet momentami ambientową, znanych utworów z debiutanckiej płyty „Tulia” okrasiły dźwięki nietypowych ludowych instrumentów i, oczywiście, niecodzienny, mocny, biały zaśpiew wokalistek, przy jednostajnym świetle. Klimat muzyczny przypomina nawet ten tworzony przez Marię Pomianowską. Album znalazł się na 7. miejscu listy pięćdziesięciu najlepiej sprzedających się płyt w Polsce i uzyskał status platynowej płyty. Mimo bardzo krótkiego, rocznego istnienia grupy, ich muzyka została dostrzeżona i nagrodzona m.in. 55. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. Tulia zdobyła aż trzy statuetki: nagrodę jurorów i publiczności oraz nagrodę specjalną od ZAiKS. Cover Depeche Mode w wykonaniu Tulii na YouTube zanotował już prawie 2,5 mln odsłon, a autorski „Jeszcze cię nie ma” – niemal 3 mln! Co istotne. wszyscy członkowie zespołu – zarówno Dziewczyny, jak i instrumentaliści ze Śląska, wykazali się umiejętnością bardzo dobrego kontaktu z publicznością. Do wspólnych zdjęć i pamiątkowych kartek oraz płyt ustawiła się pod sceną spora kolejka fanów.

Narodziny FestiwaluMniejszości Narodowych i Etnicznych „Wspólnota w Kulturze”

– Upłynął rok od pierwszych, wolnych wyborów do samorządu w 1991 r. Zastanawialiśmy się, jak dostosować program Ośrodka Kultury „Arsus” w Dzielnicy Ursus m.st. Warszawy do nowych, demokratycznych czasów. Na pomysł Ogólnopolskiego Festiwalu Mniejszości Narodowych i Etnicznych „WSPÓLNOTA W KULTURZE” wpadła Halina Gąsiorowska – wówczas Naczelnik Wydziału Kultury Warszawa-Ochota. Dzielnicę w tamtym czasie tworzyły: Ursus, Włochy i Ochota – wspomina Bogusław Łopuszyński, Dyrektor Ośrodka Kultury „Arsus” (patrz: zdj. obok).

– Cóż to było za wydarzenie – jedyne o takim charakterze w Polsce! Dziesięć edycji Festiwalu prowadził Zygmunt Chajzer. Do 20. edycji kilkudniowy Festiwal organizowany był co roku. Od 21. edycji aż do ostatniej, 24., ma miejsce co 2 lata. Tegoroczna edycja odbyła się pod patronatem honorowym Rady i Zarządu Dzielnicy Ursus m.st. Warszawy oraz przy wsparciu finansowym Dzielnicy Ursus.

Agnieszka Gorzkowska

Zdjęcia Ireneusz Barski

MS 19/2018, 8 listopada 2018