DWUTYGODNIK dzielnicy URSUS, miasta PIASTÓW, miasta PRUSZKÓW, gminy MICHAŁOWICE, miasta i gminy OŻARÓW MAZOWIECKI

Licznik gości

  • Gości na stronie: 0
  • Odsłon łącznie: 0
facebook

53. Rajd Turystyczno-Krajoznawczy „Po Kamienistej Drodze”

75 rocznica Powstania Warszawskiego w Pęcicach

W niedzielę, 28 lipca w Pęcicach, uczczono 75. rocznicę bitwy i rozstrzelania powstańców warszawskich IV Oddziału AK Ochota i VI Rejonu AK „Obroża” z Pruszkowa, Piastowa i Ursusa (z Batalionu „Miotła”) 2 sierpnia 1944 r. oraz 73. rocznicę pogrzebu poległych i pomordowanych i poświęcenia Pomnika-Mauzoleum. Życie straciło wtedy 91 powstańców. Najmłodsi z nich mieli po 14, 15 lat.

Coroczne uroczystości w tym miejscu, połączone z upamiętnieniem rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, odbywają się niezwykle podniośle. Uczestniczą w nich zawsze, choć już nielicznie, żołnierze AK. W niedzielę po uroczystej Mszy św. w kościele pw. Świętych Piotra i Pawła  w intencji poległych w boju, zamordowanych i zmarłych powstańców uczestnicy uroczystości przeszli w asyście żołnierzy Pułku Reprezentacyjnego Wojska Polskiego i Orkiestry Reprezentacyjnej Wojska Polskiego do Pomnika-Mauzoleum. Tutaj też przybyli uczestnicy 53. już Rajdu, organizowanego przez Klub PTTK „Varsovia” i Gminę Michałowice.

W tegorocznych uroczystościach, odbywających się pod patronatem Wójt Gminy Michałowice Małgorzaty Pacheckiej wzięli udział m. in.: Minister Obrony Narodowej Mariusz Błaszczak, Wojewoda Mazowiecki Zdzisław Sipiera, Starosta Pruszkowski Krzysztof Rymuza, włodarze okolicznych miast i gmin, kombatanci, harcerze i wielu mieszkańców. Klimat tworzyły też licznie przybyłe poczty sztandarowe.

Były przemówienia, złożenie kwiatów, salwa honorowa.

Bitwa i niemieckie bestialstwo

Bitwa pod Pęcicami miała miejsce 2 sierpnia 1944 roku. Wycofywała się tędy ponad sześćsetosobowa grupa powstańców z Ochoty pod dowództwem ppłk Mieczysława Sokołowskiego „Grzymały” z zamiarem przedostania się do lasów chojnowskich, dozbrojenia i powrotu do walczącej stolicy (co stało się 18 sierpnia). Przy dworze w Pęcicach natknęli się na Niemców i na polach pęcickich straż przednia zgrupowania stoczyła nierówny bój z doskonale uzbrojonymi żołnierzami niemieckimi. Poległo kilkudziesięciu żołnierzy AK i harcerzy z batalionu AK „Zośka”. Ok 60 wziętych do niewoli zostało rozstrzelanych i zakopanych we wspólnym dole. Reszta zgrupowania przeszła dalej.

Czcijmy ich pamięć

Ekshumacja pomordowanych odbyła się w kwietniu 1946 roku i wtedy ich rodziny podjęły decyzję o pochowaniu wszystkich we wspólnej mogile przy parku w Pęcicach. W miejscu pochówku, ze składek rodzin poległych, społeczeństwa oraz dotacji specjalnych Przewodniczącego Komisji Likwidacyjnej Armii Krajowej płk Jana Mazurkiewicza „Radosława”, wzniesiono mauzoleum. Od 1966 roku co roku w okolicach rocznicy bitwy szlakiem powstańców, przedzierających się 2 sierpnia 1944 r. z Ochoty odbywa się rajd „Po Kamienistej Drodze”. Klub PTTK „Varsovia” zorganizował stoisko, na którym można była zaopatrzyć się w ciekawe, tematyczne wydawnictwa, pamiątkowe przypinki i porozmawiać. Jak opowiadał Jerzy Pamrów, prezes Klubu, pomysłodawczynią i organizatorem upamiętnienia w ten sposób bohaterów była wieloletnia prezes „Varsovii” Krystyna Serwaczak.
Przed mauzoleum wystąpili z przemówieniami goście specjalni.

Minister Błaszczak odczytał list, w którym premier Morawiecki oddał hołd wszystkim uczestnikom powstania: – (...) Chcieli być wolni i tę wolność sobie zawdzięczać. Wartości, dla których przez 63 dni przelewali swoją krew są nadal aktualne. Od siebie minister dodał m.in.: – Oni oddawali życie za naszą wolność. Pamiętajmy o tym, żeby o wolność naszej ojczyzny dbać na codzień.

Wojewoda Sipiera powiedział m.in.: – Teraz mamy specyficzny czas, kiedy czcimy wielkie wydarzenie - walkę o wolność. (...) Potem musieliśmy trwać w okresie takiej nieoczywistej, ukrytej niewoli. Dzisiaj, kiedy od 30 lat mamy wolną Polskę, wolne samorządy, wolne wybory, musimy pamiętać i nisko pokłonić się tym, którzy nie kalkulowali, co będą mieli z tego tytułu, tylko szli i walczyli o wolną, sprawiedliwą Polskę.

Starosta Powiatu Pruszkowskiego Krzysztof Rymuza: – Powstanie Warszawskie to jeden z najbardziej dramatycznych fragmentów naszej historii. Dzisiejsza uroczystość to nasz wspólny hołd, składany tym odważnym, zdeterminowanym bohaterom oraz wspaniały sposób na udokumentowanie i ochronę przed zapomnieniem świadectwa ducha i ofiarności naszego społeczeństwa. (...) Niech testament żołnierzy Powstania Warszawskiego, walczącej Warszawy stanie się żywym i aktualnym dziedzictwem dla nas wszystkich.

Wójt Gminy Michałowice Małgorzata Pachecka wspomniała w swoim przemówieniu o słonecznikach, które nie mogły chronić przed kulami. Rosły na polu, gdzie powstańcy dostali się pod ogień karabinów maszynowych. Pamiętali je wszyscy, którzy przeżyli tamtą bitwę. Po latach w tamtym miejscu nadal rosły słoneczniki (jak maki na Monte Cassino). – To mauzoleum, przy którym się dzisiaj spotykamy, jest wyrazem wdzięczności. Ta uroczystość jest wyrazem pamięci – powiedziała Pani Wójt.

Orły Pęcickie

Osobom o szczególnych zasługach wójt Małgorzata Pachecka wręczyła pamiątkowe medale 'Orły Pęcickie'. Decyzją kapituły medale otrzymali: płk Bogdan Bartnikowski, ks. Jan Gąsiorowski, Janusz Gwara, Sylwester Kominek, Stanisław Książkiewicz, Stanisław Maciej Pastewka  oraz pośmiertnie Krystyna Serwaczak – założycielka i prezes Klubu PTTK „Varsovia”, pomysłodawczyni i wieloletnia organizatorka „Rajdu po Kamienistej Drodze” do Pęcic.

Apel poległych

Ppor. Diana Korzeń odczytała apel poległych. Wywołała imiennie wszystkich pochowanych w mauzoleum, następnie żołnierzy IV Oddziału AK Ochota i VI Rejonu AK „Obroża” z Pruszkowa, Piastowa, szturmowego Batalionu „Miotła” z Ursusa, harcerzy hufca Warszawa Ochota i Batalionu „Zośka”, wszystkich poległych uczestników Powstania i ludność cywilną.

Porucznik Czesław Łukasik, ocalały z egzekucji w Pęcicach, zapalił znicz pamięci.

Żołnierze z pułku reprezentacyjnego WP oddali salwę honorową.

Rodziny poległych i pomordowanych, delegacje władz państwowych i samorządowych, przedstawiciele organizacji kombatanckich, stowarzyszeń, związków złożyli kwiaty.

Orkiestra Reprezentacyjna WP zagrała kilka powstańczych piosenek.

Wszystkim kombatantom życzymy spotkania w jak najlepszej kondycji za rok w Pęcicach, a mieszkańców zapraszamy, żeby pamięć nie zginęła.

Tekst i zdjęcia Jacek Sulewski

MS 14-15/2019, 22 sierpnia 2019