DWUTYGODNIK dzielnicy URSUS,
miasta PIASTÓW, miasta PRUSZKÓW, gminy MICHAŁOWICE, 
gminy OŻARÓW MAZOWIECKI, gminy BRWINÓW

Licznik gości

  • Gości na stronie: 0
  • Odsłon łącznie: 0
facebook

Koncert Chóru Ab Imo Pectore w kościele Świętego Krzyża w Warszawie

W ramach tegorocznej edycji Festiwalu XXVIII Koncerty Pasyjne, organizowanego w Bazylice pw. Świętego Krzyża w Warszawie, wystąpił Chór Kameralny Ab Imo Pectore pod dyrekcją Mariusza Latka. Co roku w tych prestiżowych koncertach uczestniczy 6 zespołów z całej Polski, a wydarzeniom tym przysłuchuje się zawsze licznie zgromadzona publiczność. Warto pamiętać, że wśród kościołów warszawskich to właśnie bazylika świętokrzyska jest najważniejszym miejscem koncertowym, cenionym nie tylko w stolicy, ale także w całej Polsce.

To tutaj znajduje się serce najwybitniejeszego polskiego kompoztora – Fryderyka Chopina. Odsłonięcie pomnika nad sercem Chopina nastąpiło 31 lat po śmierci kompozytora, w 1880 roku. Nagrobek wykonał we Lwowie Leonard Marconi, natomiast pomnik wykuto w marmurze kararyjskim. Na tablicy umieszczono napis: Fryderykowi Chopinowi – rodacy. Serce włożono do wnęki w podwójnej puszce ołowianej i drewnianej. Zgodnie z życzeniem samego Chopina, rodzina sprowadziła jego serce do kraju i złożyła je w kościele Świętego Krzyża – parafialnej świątyni rodziny Chopinów (pierwotnie w katakumbach). Nagrobek zamówiony został przez siostrę kompozytora, Ludwikę Jędrzejewiczową z mężem. Ostateczny koszt epitafium pokryło Warszawskie Towarzystwo Muzyczne z inicjatywy kompozytora Władysława Żeleńskiego. Tablica pierwotna została zniszczona 12 stycznia 1945 roku, kiedy to Niemcy zabrali serce kompozytora (ostatecznie zwrócili je biskupowi Szlagowskiemu w Milanówku). Ostatecznie powróciło ono do świątyni przy Krakowskim Przedmieściu 17 października 1945 roku, w 96. rocznicę śmierci kompozytora, w asyście przedstawicieli władz państwowych oraz tysięcy warszawiaków.

Chór Kameralny Ab Imo Pectore zaprezentował się licznie zgromadzonej publiczności 8 marca 2020 r. Jak pokazały wydarzenia kilku kolejnych dni, był to ostatni koncert z całego cyklu zaplanowanego na 6 projektów z powodu pandemii koronawirusa (w całej, blisko 30-letniej historii świętokrzyskich koncertów pasyjnych, skrócenie festiwalowego cyklu to jak dotąd jedyny taki przypadek). Nasz koncert, zatytuowany Crux fidelis, ubogaciła poezja Leopolda Staffa w pięknej interpretacji aktora Roberta Walkowskiego. Partie solowe w dwóch kompozycjach zaśpiewali Agnieszka Rudzik (sopran) i Andrzej Pieczonka (bas). Chór Kameralny Ab Imo Pectore wykonał 10 utworów pokutno-pasyjnych, od renesansu po muzykę współczesną. Zabrzmiała współczesna kompozycja łotewskiego kompozytora Rihardsa Dubry O Crux ave (Witaj Krzyżu), a także rzadko wykonywany przez polskie chóry, 6-głosowy utwór Crux fidelis (Krzyżu Święty) Mateusza Dębskiego z 2006 roku. Jak zazwyczaj, tak i tutaj entuzjastycznym przyjęciem słuchaczy cieszyła się kompozycja Libera me (Wybaw mnie Panie) Piotra Jańczaka z 2009 r.

Warta uwagi jest także inna kompozycja wykonana przez Chór Abo Imo Pectore – Parce Domine Feliksa Nowowiejskiego („Przepuść Panie swojemu ludowi”). Stanowi ona fragment oratorium Znalezienie Świętego Krzyża Nowowiejskiego. Parce Domine to antyfona w liturgii kościoła katolickiego, której tekst zaczerpnięty został ze starostetamentalnej Księgi Joela (2,17). Tekst Parce Domie opracowywany był przez wielu kompoztorów, natomiast pierwotna melodia gregoriańska jest przypisywana opatowi J. Marbeufowi z tekstem zaczerpniętym z hymnarza św. Grzegorza Wielkiego z przełomu VI i VII w. Często można ją usłyszeć w kościele w okresie Wielkiego Postu: Parce, Domine, parce populo tuo: ne in aeternum irascaris nobis (Przepuść, Panie, przepuść ludowi twojemu, a nie bądź na nas zagniewany na wieki). Warto wspomnieć, że całe monumentalne oratorium Feliksa Nowowiejskiego z 1906 r. zostało wykonane po wielu latach przerwy w listopadzie 2017 r. w Bazylice Św. Krzyża. Chórowi Filharmonii Narodowej towarzyszyła wówczas Sinfonia Varsovia.

Na zakończenie koncertu Chór Kameralny Ab Imo Pectore wykonał utwory węgierskiego kompozytora György Deák-Bárdosa: Crucifigatur i Eli, eli, napisane w 1933 roku na okoliczność 1900. rocznicy śmierci Jezusa Chrystusa. Są one cześcią cyklu utworów sakralnych Parasceve Suite (Suita na przygotowanie się do święta), skomponowanych do tekstów Ewangelii św. Mateusza i Jana. Crucifigatur jest dramatycznym opisem momentu skazania Chrystusa na ukrzyżowanie. Intencją kompozytora było ukazanie finalnego zawołania ludu, który nie przyjmuje do wiadomości innej decyzji Piłata niż wyrok śmierci dla Chrystusa przez ukrzyżowanie. Ten krzyk ludu jest poniekąd antycypacją frazy „wykonało się”, która stanowi budulec tematyczny i muzyczny kolejnego utworu Eli, eli, opisującego już sam moment śmierci Chrystusa. Obie kompozycje węgierskiego twórcy niosą za sobą ogromny ładunek emocjonalny, obfitują w sugestywne środki kompozytorskie i nie pozostawiają słuchacza obojętnym. Ta dramatyczna muzyczna narracja może stanowić dobry materiał do wielkopostnych przemyśleń w tym szczególnie trudnym dla wszystkich obecnym czasie.

dr Mariusz Latek

MS 5/2020, 26 marca 2020