DWUTYGODNIK dzielnicy URSUS, miasta PIASTÓW, miasta PRUSZKÓW, gminy MICHAŁOWICE, miasta i gminy OŻARÓW MAZOWIECKI

Licznik gości

  • Gości na stronie: 0
  • Odsłon łącznie: 0
facebook

O podróżnikach i odkrywcach

Organizowane w ursuskich bibliotekach (Publicznej przy ul. Plutonu Torpedy, Niedźwiadek, Skorosze i Gołąbki) spotkania w ramach Dyskusyjnego Klubu Książki to najczęściej rozmowy, w gronie kilkunastu osób, przy kawie, herbacie i ciasteczkach, wokół 1–2 zaproponowanych wcześniej tytułów. Ale to także spotkania z twórcami. Te gromadzą znacznie większą publiczność. Każde ze spotkań autorskich ma swój charakter –zależny od gościa, uczestników i ich wzajemnej interakcji. Niektóre z nich relacjonowaliśmy na łamach „Mocnych Stron”.

Dyskusyjne Kluby Książki

Dyskusyjne Kluby Książki działają pod patronatem Instytutu Książki i powstają przy bibliotekach publicznych w całej Polsce. Działalność ich wpisuje się w narodowy program promocji czytelnictwa i wsparcia sektora książki. Cztery kluby działające w Ursusie, powstały w ciągu ostatnich trzech lat. Spotkania w poszczególnych placówkach odbywają się co trzy tygodnie, o godzinie 18.00. Na Gołąbkach w poniedziałki, na Niedźwiadku we wtorki, w dwóch pozostałych we środy. Są otwarte, czyli każdy może przyjść.

Książkowa seria o wybitnych Polakach

We wtorek, 12 lutego, gośćmi Dyskusyjnego Klubu Książki w Bibliotece Niedźwiadek byli państwo Maria i Przemysław Pilichowie – autorzy wydanej w ubiegłym roku książki „Wybitni polscy odkrywcy i podróżnicy”, w której na przeszło 400 stronach przedstawili sylwetki 28 podróżników i odkrywców. Znanych, jak: Leonid Teliga, Arkady Fiedler, Wanda Rutkiewicz, Andrzej Zawada, Ryszard Kapuściński), mniej znanych lub nieznanych, ale wartych przypomnienia lub poznania. Jest to kolejna publikacja z serii poświęconej wybitnym Polakom, które wydaje od kilku lat wydawnictwo MUZA, a druga, którą napisali goście spotkania. Pierwszą była książka „Wielcy polscy podróżnicy, którzy odkrywali świat”. Ukazała się w roku 2016, a propozycję jej napisania dostali od wydawnictwa. Drugą, która była tematem relacjonowanego spotkania, zaproponowali sami, mają pomysł na trzecią….

Pani Maria i Pan Przemysław

Państwo Pilichowie mieszkają w Warszawie, są przewodnikami turystycznymi i pilotami wycieczek, wykładowcami, autorami wielu przewodników turystycznych, które ukazywały się w wydawnictwach polskich i zagranicznych, m.in. „Polska: ilustrowany przewodnik”, przewodników po Mazowszu, Górach Świętokrzyskich, Ponidziu, a także po Paryżu i Wiedniu; autorami książki – „Nobliści znad Wisły, Odry i Niemna”; współautorami publikacji – „1000 miejsc w Europie, które warto w życiu zobaczyć” – napisali rozdziały o Włoszech, Hiszpanii, Portugalii, Austrii. Pisali też liczne artykuły o tematyce krajoznawczo-turystycznej, m.in. do: „Rzeczpospolitej”, „Życia Warszawy”, „Poznaj Swój Kraj” i „Poznaj Świat”. Pani Maria Pilich jest magistrem chemii i bibliotekarzem. Pracuje jako nauczyciel w dawnym Technikum Kolejowym na Szczęśliwicach. Pan Przemysław jest magistrem turystyki, założycielem Studenckiego Klubu Przewodników Świętokrzyskich, wykłada na Wydziale Turystyki uczelni o nazwie Almamer – Szkoła Wyższa i w Wyższej Szkole Ekonomicznej. Za swoją pracę zawodową i działalność społeczną otrzymali oboje wiele odznaczeń, m. in. Zasłużony Działacz Turystyki, Zasłużony Działacz Kultury, Medal Komisji Edukacji Narodowej oraz Złotą Honorową Odznakę PTTK.

Spotkanie autorskie

We wtorkowy wieczór, 12 marca, w sali, w której na co dzień odbywają się zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży, wszystkie miejsca były zajęte. Po przywitaniu i przedstawieniu gości przez prowadzącą spotkania w DKK Biblioteki Niedźwiadek – p. Ewę Furmanik, głos oddano pp. Marii i Przemysławowi i to oni prowadzili spotkanie. Mówili na zmianę, przedstawiając zebranym 8 z 28 opisanych w książce postaci. Wybrali tych mniej znanych.

Bywa tak, że zgłębiając czyjeś losy – dana postać mocniej nas zainteresuje...”

Podczas zbierania materiałów zdarza się, że jakaś postać zaczyna autorów fascynować. Tak było z pierwszą z przedstawianych osób – Teresą Remiszewską, żeglarką, pierwszą Polką, która przepłynęła samotnie Atlantyk. Opowiedziała o niej p. Maria. Teresa Remiszewska wychowywała się w Gdyni, studiowała w Krakowie, życie sprawiło, że do Gdyni wróciła (wraz z dwójką dzieci). Żeglarstwo pasjonowało ją cały czas. Mieszkając w Krakowie związana była z klubem jachtowym z Nowej Huty, brała udział w obozach żeglarskich, zdobywała stopnie – żeglarza, sternika, uprawnienia do samodzielnego prowadzenia małych jednostek i stopień jachtowego kapitana żeglugi wielkiej. W roku 1970, na pożyczonym jachcie, odbyła samotny rejs po Morzu Bałtyckim – wtedy usłyszano o niej i została okrzyknięta przez dziennikarzy Pierwszą Damą Bałtyku. Dwa lata później, w roku 1972, wzięła udział w IV Transatlantyckich Regatach Samotnych Żeglarzy OSTAR. Po raz pierwszy organizatorzy zgodzili się na start kobiet – oprócz Teresy Remiszewskiej płynęły także dwie Francuzki.

Perypetie z przygotowaniem jachtu „Komodor”, który nie należał do niej, przygody na wodach Atlantyku, liczne awarie techniczne, wrażenie jakie zrobiła na organizatorach stanem jachtu, którym dopłynęła do mety – o tym mogliśmy m.in. usłyszeć podczas spotkania w bibliotece. Przygotowania i rejs Teresa Remiszewska opisała w książce „Z goryczy soli moja radość” wydanej po raz pierwszy w 1975 roku. Marzyła o rejsie dookoła świata, niestety nie było jej dane...

Kobiety – podróżniczki

Po ukazaniu się części pierwszej („Wielcy polscy podróżnicy, którzy odkrywali świat”) – czytelnicy zwracali uwagę, że przedstawiono w niej wyłącznie mężczyzn. Części drugiej już to nie dotyczy, są także kobiety. Tego wieczoru usłyszeliśmy również o Marii Czaplickiej i Michalinie Isaakowej.

Maria Czaplicka – „Skłodowska antropologii” – popularyzatorka nauki, antropolog, etnograf, badaczka ludów syberyjskich. Uczestniczyła w dwóch międzynarodowych wyprawach naukowych, w tym wyprawie jenisejskiej (Jenisej – rzeka czterokrotnie dłuższa od Wisły). Była pierwszą kobietą – wykładowczynią antropologii w Oxfordzie. Kiedy w roku 1919 wróciła do Polski, szukała pracy na uczelni. Bez powodzenia. Była kobietą.

Michalina Isaakowa – podróżniczka, entomolożka, popularyzatorka wiedzy o świecie owadów. Nazywano ją „łowczynią motyli”. Entomologią zainteresowała się za sprawą męża – Juliusza, a po jego śmierci kontynuowała pasję. Wyruszyła na samotną wyprawę do Ameryki Południowej, skąd przywiozła do Polski kolekcję 15 tysięcy owadów. Książka, którą napisała – „Polka w puszczach Parany” – cieszyła się przed wojną dużym zainteresowaniem.

Józef Piłsudski – brat powszechnie znanego Bronisława Piłsudskiego”

Takie zdanie można było przeczytać w tekście, który ukazał się w jednej z japońskich gazet. Bronisław – starszy brat Józefa w Japonii jest znany, a u nas nie. Razem trafili na zesłanie za udział w spisku na życie cara. Był wybitnym etnografem, badaczem kultury Ajnów, miał żonę pochodzącą z tego narodu, jego wnuki i prawnuki żyją tam do dziś. Na zesłaniu szybko zorientowano się, że jest wykształcony, dzięki czemu przestał ciężko pracować fizycznie. Wykorzystywał umiejętność czytania i pisania – m.in. nauczając dzieci. W ubiegłym roku minęło 100 lat od jego tragicznej śmierci w nurtach Sekwany.

W Żorach Bronisławowi Piłsudskiemu postawiono pomnik, podobnie jak Wacławowi Sieroszewskiemu. Fundatorami obydwu pomników byli Koreańczycy.

Podział pracy

Goście spotkania barwnie i z wielką werwą opowiadali o tych i innych badaczach, odkrywcach i wędrowcach. Zebrani dowiedzieli się m.in., że Józefowi Warszewiczowi – podróżnikowi, floryście i ogrodnikowi zawdzięczamy tak popularne dzisiaj orchidee. Przywoził rośliny z Ameryki Środkowej i Południowej do Europy, a ostatnie lata życia spędził, dosłownie, w ogrodzie botanicznym w Krakowie. Julian Fałat – najbardziej znany jako malarz, był nałogowym podróżnikiem. Jedno i drugie zawdzięczał ojcu, z którym wędrował, i którego technikę malarską podpatrywał. Zaczął malować akwarelami, bo nie miał pieniędzy na farby olejne. Antoni Malczewski – autor poematu „Maria” zdobył najwyższy szczyt Europy – Mont Blanc. Józef Kowalewski – autor słownika mongolsko-rosyjsko-francuskiego, był pierwszym wykładowcą języka mongolskiego w Europie.

Autorów książki pytano, w jaki sposób dzielili się pracą podczas pisania. Przywołana została postać aktora i satyryka – Stefana Friedmanna i jego rada, jak na takie pytania odpowiadać: – Parzyste pisała żona, nieparzyste mąż.

Spotkania podczas gromadzenia materiałów

Zbieranie materiałów to okazja do spotkań z bliższą i dalszą rodziną bohaterów książki. Państwo Pilichowie opowiadali m.in. o kontaktach z dziećmi Teresy Remiszewskiej, o spotkaniach z p. Anną Milewską – aktorką, żoną himalaisty Andrzeja Zawady, poznaną na zjeździe podróżników, żeglarzy i alpinistów „Kolosy” w Gdyni. Najpopularniejszą książką Arkadego Fiedlera jest „Dywizjon 303” – ponad 30 wydań (pierwszy nakład, wydany podczas II wojny w konspiracji, został zniszczony przez Niemców), ale według jego syna – Marka – jedna z książek o Madagaskarze. Wspomniano o domu-muzeum pisarza w Puszczykowie k. Poznania. Tam znajduje się m.in. kopia statku Krzysztofa Kolumba, którą uroczyście „odsłonił” potomek odkrywcy Ameryki.

Na koniec

Półtoragodzinne spotkanie minęło szybko. Na zakończenie podziękowano gościom brawami, wykonano pamiątkowe zdjęcie wszystkich uczestników, co stało się tutejszą tradycją, była też możliwość zakupienia książki i porozmawiania z autorami.

Kolejne spotkanie DKK Niedźwiadek, we wtorek, 26 marca, poświęcone będzie książkom: „Im szybciej idę, tym jestem mniejsza” Kjersti Annesdatter Skomsvold i „Dom na wybrzeżu” Elizabeth Adler. Organizatorzy zapraszają.

Tekst i zdjęcia Wojciech Grzesik

MS 4/2019, 14 marca 2019